Een Zweedse puzzel maken

Wat is een Zweedse puzzel?

Bij een gewone kruiswoordpuzzel staan de omschrijvingen in een lijst naast of onder het rooster, verdeeld in horizontaal en verticaal. Bij een Zweedse puzzel staat elke omschrijving in een vakje van het rooster zelf, direct voor het woord. Een pijl laat zien of het antwoord naar rechts of naar beneden loopt.

Je kent dit soort puzzels vast uit puzzelbladen en uit de krant. Het voordeel is dat je niet heen en weer hoeft te kijken: de omschrijving en de lege vakjes liggen naast elkaar.

Een eerlijk woord vooraf: het rooster ontstaat vrij, met woorden die elkaar kruisen, en de omschrijvingsvakjes staan aan het begin van elk woord. Ze zitten dus niet zo dicht op elkaar als in gedrukte Zweedse puzzels, en dat beloven we ook niet.

Zo maak je hem in de generator

Typ je woorden en zet bij elk woord een korte omschrijving. Klik daarna bovenin het roostervak, naast „Husselen”, op de knop „Zweedse puzzel” (met een roostertje als pictogram). De omschrijvingen verdwijnen uit de lijst en komen in de vakjes vóór de woorden te staan.

Zo'n vakje is klein: er passen ongeveer 20 tot 24 tekens in, verdeeld over hooguit drie korte regels. Terwijl je typt, laat een tekenteller zien of de omschrijving past. Is hij te lang, dan toont het vakje alleen het nummer en staat de omschrijving in de lijst „Overige omschrijvingen” onder het rooster. Er gaat dus niets verloren.

De lege vakjes van het rooster kun je grijs laten arceren, zodat het blad op een echte puzzelpagina lijkt. Wil je een geheim woord, dan markeer je daarvoor een paar vakjes.

Goede korte omschrijvingen schrijven

In een vakje moet de omschrijving kort zijn: één tot drie woorden. Een synoniem of een korte uitleg die naar precies één antwoord leidt, is genoeg. Gebruik het antwoord zelf niet en ook geen woord uit dezelfde familie.

Voorbeelden die goed passen: „Heeft een slurf” voor OLIFANT, „Hollandse nieuwe” voor HARING, „Koek met stroop” voor STROOPWAFEL, „Stad aan de Maas” voor MAASTRICHT. Past een omschrijving ook ingekort niet, kies dan een andere of laat hem in de lijst onder het rooster staan.

• Houd je aan de puzzelgewoonte: een meervoud vraagt om een meervoud, een zelfstandig naamwoord om een zelfstandig naamwoord.
• Laat lidwoorden en stopwoorden weg: „Spint op schoot” is beter dan „Dier dat spint als je het aait”.
• Controleer of er maar één antwoord mogelijk is; zijn het er twee, voeg dan een detail toe.

Oplossen, printen en delen

Op een telefoon tik je op het vakje met de omschrijving, waarna het woord geselecteerd is en je de letters kunt intypen. Dat werkt ook met een gedeelde link en met opgeslagen puzzels.

Print op A4 of Letter: de oplossing staat op pagina 2 en een geheim woord is mogelijk. Je kunt ook een korte link delen, die op elk apparaat opent, of de puzzel insluiten op een webpagina.

Een Zweedse puzzel past bij liefhebbers van puzzelbladen en krantenpuzzels, bij opa's en oma's, bij kinderen die al goed lezen en bij iedereen die een taal leert: korte omschrijvingen en synoniemen zijn ideaal om woordenschat te oefenen.